Терминдер жүйеленіп, қазақ тілі заңдылығына сай жазылған – Талғат Нәрікбаев жаңа Конституцияның ерекшелігін атады

Ата Заңның қазақ тіліндегі мәтінімен жұмыс істейтін арнайы топ құрылып, жүйелі әрі нәтижелі жұмыс атқарылды. Бұл туралы Конституциялық комиссияның сегізінші отырысында ҚазГЗУ АҚ басқарма төрағасы, профессор Талғат Нәрікбаев мәлімдеді. Оның айтуынша, терминдер жүйеленіп, қазақ тілі заңдылығына сай жазылған.
«Комиссияның алғашқы отырысында көтерілген терминдердің бірізділігі мәселесінің ескерілгенін атап өткім келеді. Мысалы, заңгерлер қолданыстағы Конституцияда «құқылы», «хақылы», «құқығы бар», «құқығы жоқ», «хақысы бар» сияқты терминдер әртүрлі контексте қолданылатынын жиі сынға алатын. Жаңа мәтінде осы терминдер мағынасына қарай жүйеленіп, бірізге түскен. Сондай-ақ терминология мәселесінде қазақ тіліндегі заңдылықтар пен ерекшеліктер ескерілген», – дейді ол.
Сондай-ақ, ҚазГЗУ АҚ басқарма төрағасы Ата заңның жаңа мәтінін әріптестерімен бірге оқып шыққанын, соның ішінде калька құрылымдар жүйеленіп, жатық жазылғанын жеткізді.
«Бұрынғы редакцияда жиі кездесетін «болып табылады», «жүзеге асырады» сияқты калькалық құрылымдар жаңа мәтінде жоқтың қасы. Қолданылған тұстардың өзінде де олар орынды әрі тілдік жағынан үйлесімді берілген», – деді сөз соңында Талғат Нәрікбаев.

Термины систематизированы и приведены в соответствие с нормами казахского языка – Талгат Нарикбаев о ключевых особенностях новой Конституции
Для работы над казахоязычным текстом Основного закона была создана специальная группа, которая провела большую и системную работу. Об этом на восьмом заседании Конституционной комиссии сообщил председатель правления АО «Университет КАЗГЮУ», профессор Талгат Нарикбаев. По его словам, терминология была упорядочена и приведена в соответствие с нормами казахского языка.
«Хочу отметить, что был учтен вопрос единообразия терминов, затронутый еще на первом заседании Комиссии. К примеру, юристы нередко отмечали, что в действующей Конституции такие термины, как “құқылы”, “хақылы”, “құқығы бар”, “құқығы жоқ”, “хақысы бар”, использовались в разных контекстах. В новом тексте эти термины систематизированы и приведены в единый стандарт в зависимости от их смысла. Кроме того, при работе с терминологией были учтены нормы и особенности казахского языка», – отметил он.
Также председатель Талгат Нарикбаев сообщил, что вместе с коллегами детально ознакомился с новым текстом Основного закона, подчеркнув, что в нем упорядочены и стилистически выверены калькированные конструкции.
«В прежней редакции часто встречались такие кальки, как «болып табылады», «жүзеге асырады». В новом тексте их практически нет. А в тех случаях, где они все же используются, это сделано уместно и с соблюдением языковой гармонии», – заключил Талгат Нарикбаев.