Жаңа Конституцияда теңгені ұлттық валюта ретінде бекіту ұсынылды

Жаңа Конституцияның жобасы кәсіби заңгерлердің, әртүрлі сала сарапшыларының және азаматтық қоғам өкілдерінің ұзақ әрі жүйелі жұмысы нәтижесінде әзірленді. Бұл туралы Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның сегізінші отырысында Мәжіліс депутаты, «Respublika» партиясының жетекшісі Айдарбек Қожаназаров мәлімдеді.
Айдарбек Қожаназаров, реформаны талқылау алты айдан астам уақыт бойы жүргізілгеніне тоқталды. Осы кезең ішінде жүздеген, мыңдаған азамат өз ұсыныстарын жолдады. Комиссия мүшелері ғана емес, жұртшылық та бұл құжатты қазіргі заман талаптарына толық жауап беретін, терең ойластырылған және елдің ұзақ мерзімді даму бағдарын айқындайтын маңызды құжат ретінде бағалап отыр. Соған орай ол жаңа Конституцияның жобасын референдумға шығаруды ұсынды.
«Конституциялық комиссияның мүшесі ретінде жекелеген баптардың редакциясы пысықталғаннан кейін жаңа Конституция жобасын жалпыхалықтық дауыс беруге – референдумға шығаруды ұсынамын», – деді депутат.
Сондай-ақ, ол ұлттық валюта мәртебесін Ата заңда бекіту туралы да мәлімдеді. Бұл ел азаматтары тарапынан түскен ұсыныстың бірі. Ұлттық валютаның болуы – мемлекеттің экономикалық тәуелсіздігі мен егемендігін айқындайтын негізгі көрсеткіштің бірі саналады.
«Ұлттық валютаның мәртебесін Конституция деңгейінде бекіту – теңгенің институционалдық маңызын нақтылап, қаржы-валюта айналымы саласындағы мемлекеттік саясаттың сабақтастығын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, ұлттық валютамызды Конституцияда бекіту арқылы болашақта әртүрлі алыпқашпа пікірлер мен алыпсатарлық әңгімелердің алдын алар едік», – деп нақтылап өтті депутат.
Айдарбек Қожаназаровтың айтуынша, қазір теңге мәртебесі заңмен реттелген. «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» заңға сәйкес ұлттық валюта – теңге. Алайда әлемдік қаржы жүйесі өзгеріп жатқан жағдайда бұл мәселені Конституция деңгейінде нақтылау аса маңызды.
«Бұл – халықаралық тәжірибеде бар дүние. Мәселен, Әзірбайжан Республикасы Конституциясына сәйкес, Әзірбайжан Республикасының ақша бірлігі ретінде манат белгіленген. Сол сияқты, Армения Конституциясында ұлттық валютаның армян драмы екені тікелей жазылған. Ал Қырғызстан Конституциясында ұлттық ақша бірлігі сом деп нақты көрсетілген. Сондықтан Конституцияда «Қазақстанның ұлттық валютасы – теңге» деп нақты бекіту өте орынды деп санаймын. Осыған байланысты аталған түзетуді Конституция жобасына енгізуді Комиссия қарауына ұсынамын», – деп түйіндеді сөзін Мәжіліс депутаты.

В новой Конституции предложили закрепить тенге как национальную валюту
Проект новой Конституции подготовлен в результате длительной и системной работы профессиональных юристов, экспертов из различных сфер и представителей гражданского общества. Об этом на восьмом заседании Комиссии по конституционной реформе заявил депутат Мажилиса, лидер партии «Respublica» Айдарбек Ходжаназаров.
Он отметил, что обсуждение реформы продолжалось более шести месяцев. За это время сотни и тысячи граждан направили свои предложения. По его словам, не только члены Комиссии, но и широкая общественность оценивают данный документ как продуманный, полностью отвечающий современным требованиям и определяющий долгосрочный вектор развития страны. В этой связи депутат предложил вынести проект новой Конституции на всенародное голосование.
«Как член Конституционной комиссии предлагаю после доработки редакций отдельных статей вынести проект новой Конституции на общенациональное голосование – референдум», – заявил он.
Кроме того, Айдарбек Ходжаназаров выступил с инициативой закрепить статус национальной валюты в Основном законе. По его словам, данное предложение поступило от граждан и напрямую связано с вопросами экономической независимости и суверенитета государства.
«Закрепление статуса национальной валюты на конституционном уровне позволит четко определить институциональное значение тенге и обеспечить преемственность государственной политики в сфере финансово-валютного обращения», –пояснил депутат.
Он напомнил, что в настоящее время статус тенге закреплен на законодательном уровне. В соответствии с законом «О Национальном банке Республики Казахстан», национальной валютой страны является тенге. Однако в условиях трансформации мировой финансовой системы, по его мнению, принципиально важно зафиксировать этот вопрос именно на конституционном уровне.
«Это соответствует международной практике. К примеру, в Конституции Азербайджанской Республики прямо указано, что денежной единицей страны является манат. Аналогично в Конституции Армении закреплено, что национальной валютой является армянский драм. В Конституции Кыргызской Республики также четко указано, что национальной денежной единицей является сом. В этой связи считаю целесообразным прямо закрепить в Конституции норму о том, что национальной валютой Казахстана является тенге. В связи с этим предлагаю вынести соответствующую поправку на рассмотрение Комиссии», – заключил депутат Мажилиса.