Конституциялық реформа: түзетулер Ата заң мәтінінің 84%-ын қамтиды
Конституциялық сот төрағасының орынбасары БақытНұрмұханов Конституциялық реформа комиссиясыныңмүшелеріне Ата Заңға енгізілетін өзгерістердіңжиынтық жобасын таныстырды.
Бұл құжат азаматтардан, саяси партиялардан, қоғамдық ұйымдардан және сарапшылардан түскенбарлық ұсыныстардың негізінде әзірленді.
Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, жаңартылғанКонституция жобасында Преамбула, 11 бөлім және 104 бап бар. «Халық кеңесі» және «Конституцияғаөзгерістер мен толықтырулар енгізу» атты екі жаңабөлім енгізілген. Тағы 4 бөлімнің атауы өзгерді.
Жалпы, өзгерістер мен толықтырулар Ата заңныңбарлық бөлімдерін қамтып, 77 бапқа түзетулеренгізілді. Бұл Конституция мәтінінің 84%-ын құрайды.
«Ұсынылған өзгерістер – маңызды әрі ақылға мұқиятсалынған қадам, олар тұжырымдамалық тәсілдердіөзгертіп, құқықтық дәлдікті нығайтып, Конституцияныңсапасын арттырады», – деп атап өтті Конституциялықкомиссияның мүшесі.
Жиынтық жоба білікті заңгерлер мен лингвистерденқұралған жұмыс топтарында қатар пысықталуда.
Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, мамандарКонституцияның нормаларын дұрыс жазу, мағыналықсәйкессіздіктер мен қарама-қайшылықтарды, сондай-ақ түсініксіздіктерді болдырмау бойынша үлкен жұмысатқарды.
Жиынтық жобада ұсынылған новеллаларҚазақстанның конституциялық негіздерін қамтып, оныңкелбетін түбегейлі өзгертеді. Бұл түзетулер көзделгенинституционалдық және құрылымдық реформаларүшін үлкен әлеуетке ие.
«Адам мен азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыру және қорғау кепілдіктерікүшейтіліп жатыр. Президенттік басқару формасынсақтай отырып, мемлекеттік билік құрылымыайтарлықтай өзгереді», – деп мәлімдедіКонституциялық сот төрағасының орынбасары.
Сонымен қатар ол негізгі өзгерістерді де атап өтті: жаңа бір палаталы Парламент моделі енгізіледі, азаматтардың мемлекеттік басқаруға қатысумүмкіндіктері кеңейеді, Конституциялық соттың құқыққорғау тетіктері мен Ата заң негізінде құқық үстемдігінқамтамасыз ету бойынша қызметінің тиімділігі артады.
Бақыт Нұрмұхановтың хабарлауынша, конституциялықновеллалар мемлекет миссиясын, оныңфункцияларының мазмұнын, мемлекеттік органдар, қоғамдық ұйымдар мен азаматтар арасындағы өзарақарым-қатынас қағидаттарын жаңа қырынан түсінугемүмкіндік береді, азаматтық қоғам институттарынмемлекеттік маңызы бар мәселелерді шешуге кеңінентартуға жол ашады.
«Бұл Конституция мазмұнының жаңаруы мен түбегейліөзгеруі туралы айтуға мүмкіндік береді», – деп атапөтті ол.
Конституционная реформа: поправки затронут 84% текста Основного закона Казахстана
Заместитель председателя Конституционного суда Бакыт Нурмуханов презентовал членам Комиссии по Конституционной реформе сводный проект поправок в Конституцию РК.
Документ был проработан и сформирован с учетом всех предложений, поступивших от граждан, политических партий, общественных организаций и экспертов.
Как отметил Бакыт Нурмуханов, в предлагаемом проекте обновленной Конституции содержатся Преамбула, 11 разделов и 104 статьи. Включены два новых раздела – «Народный Совет» и «Внесение изменений и дополнений в Конституцию». Еще 4 раздела переименованы.
В целом изменения и дополнения затронули все разделы Основного закона, поправки внесены в 77 статей, что составляет 84% текста Конституции.
«Предложенные изменения – это важный и глубоко продуманный шаг, меняющий концептуальные подходы, укрепляющий юридическую точность и повышающий качество Основного закона», – сказал член Конституционной комиссии.
Работу над сводным проектом параллельно ведут рабочие группы, состоящие из компетентных юристов и лингвистов. Бакыт Нурмуханов подчеркнул, что специалисты проделали огромную работу по правильному изложению норм, исключению смысловых несовпадений, разночтений и неясностей.
По словам Бакыта Нурмуханова, новеллы, обозначенные в сводном проекте, затрагивают базис конституционной материи Казахстана: они кардинально меняют облик Основного закона и содержат огромный потенциал для дальнейших институциональных и структурных преобразований.
«Усиливаются гарантии реализации и защиты конституционных прав и свобод человека и гражданина. При сохранении Президентской формы правления существенно меняется организация единой государственной власти», – сообщил зампредседателя Конституционного суда.
Он также перечислил ключевые изменения: вводится новая модель однопалатного Парламента, расширяются формы участия граждан в управлении делами государства, повышается эффективность правозащитных механизмов и деятельности Конституционного суда по обеспечению верховенства права на основе Конституции.
Как отметил Бакыт Нурмуханов, конституционные нововведения позволяют по-новому трактовать миссию государства, содержание его функций, определять принципы взаимоотношений государственных органов, общественных организаций и граждан, шире вовлекать институты гражданского общества в решение государственно-значимых задач.
«Это позволяет говорить о коренном преобразовании и обновлении содержания Конституции», – отметил он.